خانهٔ فرزندان میسرا،
سرای داستان، اندیشه و نشر

فرهنگ بشر با آفرینش زبان آغاز شد و در روایت‌ها ریشه دواند. آدم‌ها از گزاره‌ها، نگره‌ها و خواسته‌های خود، با هنر و مهارت ارابه‌ای به نام «قصه» آفریدند. هنرمندانی خوش‌ذوق نیز بعضی قصه‌ها را به «شعر» آراستند. قصه بر دل می‌نشست و شعر به کلام رنگ می‌داد.

 مردمان آن‌ها را به ذهن سپردند و نسل‌به‌نسل، سینه‌به‌سینه روایت کردند و از کوران تاریخ و جغرافیا گذراندند. این روایت‌ها چون پاره‌سنگ‌هایی که با باد و باران از کوه جداشده در رود روزگار جلا خوردند و چون ریگ‌هایی صاف به نام «اُسطوره» به دوره‌ها و سرزمین‌های دور رسیدند.

اسطوره‌ها برای مردم نقش کیمیا و جادو داشتند و مایهٔ زایش و پرورش ایده‌ها می‌شدند. این روند همچون طبیعت جاری بود تا جامعه از دوران کشاورزی به دنیای صنعت پا گذاشت. دیگر پیام‌های پیچیدهٔ زندگی نوین در قصه نمی‌گُنجید. دوران نوزایی فرا رسید. انسانِ باردار از قصه و اسطوره، «داستان» و سپس «رُمان» را آفرید.

قصه، اسطوره، داستان و رمان، شکل‌های گوناگون یک جُنبش‌ند؛ همچون گاری، درشکه، خودرو و فضاپیما که ابزارهای جوراجورِ جابه‌جایی و سفرند. همچنان که قصه آرام می‌کرد و در آهنگ شعر، اُسطوره الهام می‌بخشید، داستان به پیشرفت جامعه شتابی صدچندان داد.

داستان‌نویسی نوین در غرب پا گرفت و در آموزش اروپا و آمریکا جایگاهی شایسته یافت. حاکمان زبون که از رو شدنِ دست خود می‌ترسیدند، پروبال قصه و شعر را باز گذاشتند ولی جامعه را از داستان باز داشتند. علی راد، نویسندهٔ رمان عشق در بُحران، پایهٔ نیازهای امروز را دانش داستان دانسته و نوواژهٔ «داستان‌شناسی» را به زبان آورده است.