آشنایی
«خانهٔ ادریسیها» مشهورترین رمان غزاله علیزاده است که در دو جلد در سالهای ۱۳۷۰ و ۱۳۷۱ منتشر شد. داستان در شهری خیالی به نام عشقآباد رخ میدهد و در بستر فضایی شبیه به یک انقلاب اجتماعی شکل میگیرد.
این رمان روایت فروپاشی تدریجی یک خانوادهٔ اشرافی است که در خانهای بزرگ و رازآلود زندگی میکنند و با ورود نیروهای جدید و تغییرات بیرونی، نظم زندگیشان به چالش کشیده میشود. فضای اثر میان واقعیت و خیال در نوسان است و بدون افشای جزئیات پایانی، تصویری از یک جهان در حال زوال ارائه میدهد.
ارزیابی
طرح داستان بر تقابل میان اعضای یک خاندان قدیمی و گروهی انقلابی به نام «آتشکار» استوار است. شخصیتهایی چون خانم ادریسی، لقا، وهاب و یاور هرکدام نمایندهٔ لایهای از گذشته، وفاداری، یا تغییر هستند.
زاویهٔ دید چندلایه و فضای داستان وهمآلود، بسته و نمادین است. خانهٔ ادریسیها بهعنوان یک مکان، نقش محوری دارد و به نمادی از طبقهای در حال فروپاشی تبدیل میشود.
نثر علیزاده شاعرانه، توصیفی و سرشار از تصویرسازی است. او روایت را با ریتمی کند اما ژرف پیش میبرد و بیش از خط داستان، بر فضا و درون شخصیتها تمرکز دارد.
بازتاب
این رمان از شاخصترین آثار ادبیات معاصر فارسی شناخته میشود و توجه گستردهای از سوی منتقدان و خوانندگان جلب کرده است.
برخی منتقدان نثر شاعرانه و فضاسازی اثر را نقطهٔ قوت آن دانستهاند، در حالی که گروهی دیگر معتقدند توصیفهای مفصل گاه از پیشبرد داستان میکاهد.
خانهٔ ادریسیها در سال ۱۳۷۷ لوح افتخار بیست سال داستاننویسی انقلاب اسلامی را دریافت کرد و اثری ماندگار شد.
